حاج عليخان اعتماد السلطنة (حاجب الدوله)
87
سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى)
گوارا و لطيف و به حدى سرد است كه البته از آب يخ سردتر و خوش طعمتر است ، و مكان بسيار خوش آب و هوائى است . قطيفه منزل سى و سيم « قطيفه » ، نه فرسخ ، يك بلوك معتبرى است كه اسم آن منزلگاه ، به « قطيفه » معروف است ، در نهايت خوش هوايى ، آب فراوان و باغات زياد ، انگور و انار فراوان ، و هر جنس فراوان هست ، [ فاتح يمن ، « سنان پاشا » در اين جا ، رباط معتبرى و جامع و حمامى بنا نمود و چند قريه وقف كرد ، كه هر مسافرى در رباط بماند اطعام نمايد ، حتى شمع و رختخواب هم بدهند ، اكنون هم شرط واقف اجرا مىشود ] « 1 » . شهر شام منزل سى چهارم شهر « شام » ، شش فرسخ ، شهرى است ، تعريفش معروف به حيثيت آب و هوا ، فراوانى برف و ميوهجات [ است ] قصورى ندارد ، اهلش جميعاً عرب ، قليل ترك هم مىرسد ، طايفه اناثيّهاش مهربانتر از مردمانشان « 2 » است ، از زنهاش ابداً روگيرى و اظهار عصمت به نظر نيامد ، نهايت خودسر ، و مسلط بر شوهر و بزرگشان هستند . روزِ استقبال حاج ، قرب دو فرسخ اهل شام بيرون آمده بودند ، بيشترش زن بود ، همه به قدر احوال خود زينت كرده بودند ، ولى يك نفر در ميان اين همه جمعيت ، آدم مقبول كه به دل چنگ بزند به نظر نيامد ، با وجود اين كه همگى بدون روبند مىباشند . برخلافش اهل شهر « حلب » ، از ده نفر البته يك نفر آدم مقبول هم مىرسد . در « شام » حمام و عمارات و قهوهخانه هست ، بسيار خوب ساختهاند ، اسم پاشاى شام ، « موسى پاشا » ملقب به « صفى پاشا » ، خيلى آدم عاقل محترمى است ، سرعسكرى
--> ( 1 ) - كروشه از متن است . ( 2 ) - مردانشان صحيح است .